BV vs eenmanszaak: wanneer je een BV opricht (en wanneer niet)

De twee rechtsvormen

In Nederland begint een solo-ondernemer meestal als eenmanszaak, de bij de KvK ingeschreven onderneming en het standaardvehikel voor een ZZP'er (een zelfstandige zonder personeel). De inschrijving gaat snel, de onderneming is goedkoop te runnen en de winst wordt rechtstreeks belast in je eigen aangifte inkomstenbelasting.

Een besloten vennootschap (BV) is een private vennootschap met beperkte aansprakelijkheid, een aparte rechtspersoon die haar eigen vermogen bezit en haar eigen contracten ondertekent. Je bezit haar via aandelen en als actieve oprichter ben je zowel haar bestuurder als haar aandeelhouder: een directeur-grootaandeelhouder (DGA). De keuze tussen de twee draait om drie dingen: aansprakelijkheid, belasting en geloofwaardigheid. We behandelen ze in die volgorde.

Aansprakelijkheid: de eerste reden

Dit is het scherpste verschil, en voor veel oprichters beslecht het de vraag nog voordat belasting ter sprake komt. Een eenmanszaak is geen aparte rechtspersoon. Er is geen scheidslijn tussen jou en het bedrijf: als het geld verschuldigd is dat het niet kan betalen, kunnen schuldeisers zich verhalen op je privévermogen, je spaargeld en in sommige gevallen je huis.

Een BV is wél een aparte rechtspersoon. In principe is je risico beperkt tot het kapitaal dat je inbrengt, en een vordering op de werkmaatschappij blijft bij de vennootschap. Die bescherming is niet absoluut: een bestuurder kan nog steeds persoonlijk aansprakelijk zijn bij duidelijk wanbeleid, bij onbetaalde belastingen of bij het niet op tijd deponeren van de jaarrekening onder het Nederlandse vennootschapsrecht (zie de gids over bestuurdersaansprakelijkheid), maar het verandert je uitgangspositie van volledig blootgesteld naar beperkt.

Als je werk reëel neerwaarts risico draagt, ondertekende contracten met boeteclausules, productaansprakelijkheid, personeel, voorraad of veel leverancierskrediet, dan kan het aansprakelijkheidsargument op zichzelf al een BV rechtvaardigen, ruim voordat de fiscale rekensom dat doet.

Hoe elk wordt belast

De eenmanszaak en de BV zitten in totaal verschillende delen van het belastingstelsel, en dat is de kern van de vergelijking.

Eenmanszaak. De winst wordt belast in box 1 als persoonlijk inkomen, tegen progressieve tarieven die in 2026 lopen van ongeveer 36,97% tot ongeveer 49,5% (controleer de actuele schijven). Maar een eenmanszaak krijgt voordelen die de DGA van een BV niet heeft: de zelfstandigenaftrek, een startersaftrek in de beginjaren en de mkb-winstvrijstelling, die een deel van de winst van belasting vrijstelt. Die voordelen maken lage en gemiddelde winsten merkbaar goedkoper als eenmanszaak. Let op: de zelfstandigenaftrek wordt jaar op jaar afgebouwd en de box 1-tarieven zijn geïndexeerd (controleer de actuele cijfers).

BV. De vennootschap betaalt eerst vennootschapsbelasting (Vpb) over haar winst tegen 19% over de eerste € 200.000 en 25,8% daarboven. Vervolgens moet jij, de DGA, een gebruikelijk salaris opnemen van ten minste € 58.000 in 2026 onder de regel van het gebruikelijk loon, belast in box 1; dat salaris is aftrekbaar van de winst van de vennootschap. Wat er aan contanten overblijft kan worden uitgekeerd als dividend, belast in box 2 tegen ongeveer 24,5% tot ongeveer € 67.000 en 31% daarboven. Het volledige beeld staat in de gids Nederlandse BV-belasting 2026 en de gids over het DGA-salaris.

Het fiscale omslagpunt

Omdat de eenmanszaak haar ondernemersvoordelen behoudt en de BV het vaste gewicht van een gebruikelijk loon van € 58.000 plus lopende kosten draagt, wint de eenmanszaak fiscaal bij lagere winst en haalt de BV in naarmate de winst stijgt. Het kantelpunt, waar de totale belastingaanslag van de BV niet langer slechter uitvalt dan die van de eenmanszaak, ligt vaak ergens in de buurt van € 90.000 tot € 120.000 jaarwinst.

Dat is een bandbreedte, geen toverformule, en waar je daarin uitkomt hangt af van hoeveel contanten je daadwerkelijk privé moet opnemen, of je winst in de vennootschap kunt laten staan zodat die alleen tegen het lagere Vpb-tarief wordt belast, en hoe de geïndexeerde voordelen en schijven jaarlijks bewegen. De grootste schommelfactor is de dividendbeslissing: een BV is het meest efficiënt wanneer je het salaris van € 58.000 opneemt en overtollige winst in de vennootschap laat staan (alleen belast met Vpb) in plaats van alles uit te keren. Een eenmanszaak kent zo'n uitstel niet, elke euro winst wordt persoonlijk belast in het jaar waarin die wordt verdiend.

Een uitgewerkte vergelijking (ter illustratie)

Neem een oprichter met € 70.000 winst. Als eenmanszaak wordt na de zelfstandigenaftrek en de mkb-winstvrijstelling slechts een deel van die winst belast, en tegen box 1-tarieven, zodat de effectieve aanslag relatief laag is. Als BV dekt diezelfde € 70.000 nauwelijks het gebruikelijk loon van € 58.000 plus de lopende kosten van de vennootschap, blijft er weinig over om efficiënt uit te keren, en de ondernemersvoordelen zijn verdwenen. Hier is de eenmanszaak duidelijk goedkoper.

Neem nu € 150.000 winst. Als eenmanszaak wordt het hele bedrag persoonlijk belast, een groot deel tegen het toptarief in box 1. Als BV kun je het salaris van € 58.000 opnemen, een groot deel van de rest in de vennootschap laten tegen 19% Vpb, en dividend in box 2 alleen uitkeren wanneer je de contanten nodig hebt, vaak een wezenlijk lagere gecombineerde last, met als extra voordeel de beperkte aansprakelijkheid. Hier trekt de BV aan kop.

Dit zijn illustratieve richtingen, geen belastingberekening; de exacte cijfers hangen af van je voordelen, opnames en de schijven van het lopende jaar (controleer voordat je handelt). Het patroon is echter betrouwbaar: lage winst pleit voor de eenmanszaak, hoge winst voor de BV, en de overstap ligt voor de meeste mensen in die band van € 90.000–€ 120.000.

Geloofwaardigheid, toegang en structuur

Belasting en aansprakelijkheid zijn de meetbare redenen. Geloofwaardigheid is degene die oprichters onderschatten. Een BV komt over als een "echt" bedrijf: grotere klanten, vooral bedrijven en de overheid, contracteren liever met een BV dan met een individu, en sommige inkoopprocessen vereisen het in de praktijk. De toevoeging "BV" signaleert bestendigheid op een manier die een eenmanszaak niet doet.

Een BV is ook het enige verstandige vehikel als je het volgende wilt:

• Een medeoprichter aannemen. Aandelen kun je splitsen en uitgeven; een eenmanszaak heeft niets om weg te geven.
• Investeringen ophalen of een optiepool toekennen. Beide vereisen aandelen, dus beide vereisen een BV, idealiter met een Holding erbovenop.
• Waarde opbouwen om te verkopen. Een werkmaatschappij onder een persoonlijke Holding stelt je in staat het bedrijf te verkopen en de opbrengst belastingvrij naar boven te halen onder de deelnemingsvrijstelling (voor belangen van ≥ 5%).
• Opereren als niet-ingezetene. Een BV kan op afstand worden opgericht en vanuit elk land bezeten worden; een eenmanszaak is persoonlijk aan jou gekoppeld en verwacht echte Nederlandse vestiging. Zie de gids voor niet-ingezetenen.

De kosten om elk te runnen

Een eenmanszaak is goedkoop: KvK-inschrijving, bescheiden boekhoudkosten en je eigen aangifte inkomstenbelasting. Een BV draagt meer overhead, notariële oprichting, een aangifte vennootschapsbelasting (Vpb), een jaarlijkse jaarrekening die bij de KvK wordt gedeponeerd, salarisadministratie voor het DGA-salaris en een registeradres. Reken voor een eenvoudige BV op zo'n € 2.500–€ 4.000 per jaar all-in (ons Rotterdamse registeradres kost € 69/maand inclusief postscan, en de DGA-salarisadministratie kost € 45/maand plus € 120 opzet).

Die lopende kosten zijn precies waarom het omslagpunt ligt waar het ligt: de BV moet eerst haar overhead terugverdienen voordat haar fiscale voordelen aanslaan. De BV oprichten zelf kost € 1.295 all-in, btw inbegrepen (of € 1.895 met Artikel 23, € 2.495 voor een Holding + Operating-combinatie). Zie de tarieven voor wat elk pakket dekt.

Wanneer overstappen (of starten als BV)

Richt een BV op, of begin meteen als BV, wanneer een of meer van deze dingen waar is:

• De jaarwinst zit ruim boven ongeveer € 100.000 en je kunt een deel daarvan in de vennootschap laten staan.
• Je werk draagt reële aansprakelijkheid, contracten, producten, personeel, grote kredietblootstelling.
• Je verwacht een medeoprichter, externe investeringen of een uiteindelijke verkoop.
• Grotere klanten moeten met een bedrijf contracteren in plaats van met een individu.
• Je bent een niet-ingezeten oprichter en kunt in de praktijk geen eenmanszaak runnen.

Als je al handelt als eenmanszaak, verlies je je historie niet door over te stappen: je richt een BV op en brengt de bestaande onderneming daarin in, vaak via een faciliteit die de belasting over opgebouwde goodwill en reserves uitstelt wanneer aan de voorwaarden is voldaan. Daar zijn een accountant en een notaris voor nodig, maar het is een routinematig, veelbewandeld pad.

Wanneer een eenmanszaak blijven

Wees ook eerlijk over de andere richting. Blijf voorlopig een eenmanszaak als je winst bescheiden is en dat waarschijnlijk blijft, als je aansprakelijkheidsrisico echt laag is (een solo-dienstverlener zonder producten of personeel) en als je de ondernemersvoordelen en de minimale administratie meer waard vindt dan beperkte aansprakelijkheid. Er is geen prijs voor vroeg oprichten, en een BV die je nog niet kunt rechtvaardigen voegt alleen maar kosten en papierwerk toe. Een BV is bovendien veel goedkoper toe te voegen vóórdat er waarde is opgebouwd dan erna, dus wachten tot de cijfers er duidelijk voor pleiten is een prima plan.

Veelgestelde vragen